Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem. Otwarte w 1889 roku

WYSTAWA CZASOWA „W PRACOWNI. HASIOR. BRZOZOWSKI. RZĄSA”

Galeria Władysława Hasiora

(filia Muzeum Tatrzańskiego)

ul. Jagiellońska 18b

28 lipca – 21 października 2018

 

W 2018 roku mija 90. rocznica urodzin Władysława Hasiora. W powojennej historii Zakopanego to jedna z najważniejszych postaci kultury i sztuki. Razem z innymi twórcami – Tadeuszem Brzozowskim, Antonim Rząsą, Arkadiuszem Walochem, Marią Bujakową czy Anną Górską nadawał ton artystycznemu życiu miasta. Uczeń Antoniego Kenara i Mariana Wnuka, z pierwszych lat edukacji wyniósł przekonanie, że do stworzenia dzieła sztuki potrzebna jest nieskrępowana wyobraźnia, ale i dogłębna znajomość materiału, z jakim się pracuje. Od zawsze w swoich pracach i działaniach stawiał na jak najbliższy kontakt z odbiorcą. Tylko po to, jego zdaniem, zasadnym jest tworzenie sztuki. Jest ona nośnikiem treści i sposobem komunikacji. Podejmował zatem działania edukacyjne, projektował pomniki, organizował akcje efemeryczne, a także był współtwórcą zakopiańskiego Przeglądu Filmów o Sztuce. Punktem wyjścia dla tematu wystawy „W pracowni. Hasior, Rząsa, Brzozowski” jest stwierdzenie Hasiora, że „wszystko co robię w mojej pracowni nazwałbym ćwiczeniami z fantazją, trenowaniem wyobraźni”.

Wystawa nie jest porównaniem działań wybitnych artystów, ale raczej zestawieniem sposobów ich pracy, pojmowania sztuki i jej materii. Stąd też osią wystawy jest pracownia – warsztat.

Na ekspozycji prezentujemy w większości prace rozpoczęte, na których można obserwować, w jaki sposób artyści podchodzili do materii, w której pracowali. Płótna Tadeusza Brzozowskiego, na których stopniowo pojawia się coraz więcej kolorów i faktur, studia głów Antoniego Rząsy, gdzie widzimy jak w klocku drewna konkretyzuje się kształt twarzy, czy wreszcie Hasiorowe „laboratoryjne ćwiczenia z fantazją” czyli szkice do pomnika na Przełęczy Snozka i niedokończony asamblaż. Te wyjątkowe artefakty nie są zazwyczaj pokazywane publiczności, bo są swego rodzaju „kuchnią artysty”, marginesem dla okazałych dzieł prezentowanych w muzeach i galeriach. Na wystawie „W pracowni…” to one stają się podmiotem, tłumaczą drogę jaką trzeba przebyć, żeby otrzymać dzieło sztuki.

Niezwykłym eksponatem, którego moment powstawania udało się udokumentować jest rzeźba wyrwana z ziemi Władysława Hasiora, która prezentowana w nietypowych dla niej warunkach, bo w sali ekspozycyjnej. Praca ta jest pokazywana po raz pierwszy od ponad trzydziestu lat, traktowana przez artystę jako rodzaj rekwizytu filmowego, który miał publiczności pokazać, w jaki sposób są tworzone rzeźby ekshumowane, stanowi znakomity przykład wykorzystywania naturalnych właściwości materiału do budowania ekspresji.

Pracownia artysty jest przestrzenią prywatną, intymną, bo pozwalającą na nieskrępowane bycie sobą, na swobodne myślenie. Wejście do tej przestrzeni jest niezwykłym i odkrywczym przeżyciem. Zapraszamy do spotkania z wyjątkowymi artystami w Galerii Władysława Hasiora.

Galeria Władysława Hasiora

Jest autorską galerią prac artysty. Władysław Hasior urodził się w 1928 r. w Nowym Sączu, a w roku 1952 ukończył naukę w zakopiańskim Państwowym Liceum Technik Plastycznych, gdzie uczył się pod kierunkiem wybitnego nauczyciela i artysty, Antoniego Kenara. Studia w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie u prof. Mariana Wnuka zakończył uzyskaniem dyplomu w roku 1958, a rok później znalazł się w pracowni Ossipa Zadkine’a w Paryżu. Wcześniej związał się z zakopiańskim Państwowym Liceum Technik Plastycznych i przez wiele lat był nauczycielem kolejnych pokoleń uczniów tej szkoły.

Od 1959 r. uczestniczył we wszystkich wystawach okręgowych plastyków zakopiańskich oraz akcjach zespołu plastyków zgrupowanych przy Państwowym Liceum Technik Plastycznych im. Antoniego Kenara. W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych Władysław Hasior wystawiał swoje prace na licznych wystawach krajowych i zagranicznych. Wiele podróżował; odwiedził Szwecję, Norwegię, Danię, Belgię, Holandię, Francję, Włochy, Austrię, NRF, Urugwaj, Argentynę. W Zakopanem, przez wiele lat brał czynny udział w organizowaniu imprez poświęconych sztuce – Lutowych Salonów Grafiki, Marcowych Salonów Malarstwa, Przeglądów Filmów o Sztuce. Jest również autorem oryginalnych pomników i rzeźb plenerowych. W ich konstrukcji ważną rolę odgrywają ogień, woda, dźwięk. W Szwecji w 1972 zrealizował rzeźbę Rydwan Skandynawski. Artysta miał również na swoim koncie współpracę z teatrem jako scenograf.

Prace Władysława Hasiora znajdują się w muzeach krajowych w Krakowie, Warszawie, Łodzi, Poznaniu, Szczecinie, Wrocławiu, Bydgoszczy, Lublinie, Nowym Sączu, Zakopanem oraz w muzeach zagranicznych: w Helsinkach, Paryżu, Sztokholmie, Oslo, Sao Paulo, Rzymie, Mediolanie, Edynburgu, Bochun, Duisburgu, Amsterdamie, a także w bardzo licznych zbiorach prywatnych.

Jego prace w grudniu 1984 roku zostały przeniesione z małej pracowni artysty do galerii przy ul. Jagiellońskiej. Galeria powstała w dawnej leżakowni sanatorium „Warszawianka”, wybudowanej w roku 1935 według projektu Wacława Nowakowskiego. Drewniana leżakownia miała dwie kondygnacje, od południa przeszklone. Dzięki adaptacji powstały wielopoziomowe wnętrza, spełniające funkcję sal wystawowych, często sali koncertowej oraz mieszkania i pracowni artysty. Działalność Galerii zainaugurowano w lutym 1985 roku.

W Galerii Władysława Hasiora znalazły swoje miejsce sławne sztandary, kompozycje przestrzenne, rzeźby, których tworzywem są różnorakie materiały, zwyczajne przedmioty, często rupiecie, które w rękach artysty nabierają nowych znaczeń. Opatrzone metaforycznymi, dowcipnymi, przekornymi tytułami skłaniają do zastanowienia nad światem współczesnym i sztuką.

„Hasior to krewny późnośredniowiecznych plastyków-poetów – pisał o artyście historyk sztuki, Marek Rostworowski – ewokujących piękny i potworny świat łączący rzeczywistość z metaforą i zaświatem, mający oczarować człowieka nękanego rzeczywistością i tęskniącego za jej przekroczeniem – epoka Hieronima Boscha, Bruegla, czarownic czy hiszpańskich lubowników męczeństw. […] Żadna rzecz nie jest u niego tym, czym jest, ale tym, czym może ją widzieć niekontrolowana wyobraźnia. To jest bajka jeszcze i dlatego, że w zdaniach Hasiora wyrazy znaczą co innego niż każdy z osobna”.

„Dzieła Władysława Hasiora są uniwersalne. Są także bardzo polskie. Związane z Podhalem – z jego kulturą, wiarą, historią, przyrodą, z tym, co decyduje o pracy, określa rytm życia, co należy do tradycji i współczesności tego terenu – mają znaczenie powszechne. Nie jest ono elementem dodatkowym, występującym obok innych, lokalnych wartości. Przeciwnie. Wszystko, co Hasior robi, zawiera cechy ogólne”. Zacytowane tutaj słowa Mariusza Hermansdorfera ze wstępu do katalogu wystawy artysty wydają się trafną syntezą jego twórczości. Władysław Hasior zmarł w Zakopanem 14 lipca 1999 roku. Galeria za życia artysty była miejscem prowadzonych przez niego spotkań ze sztuką. W części przeznaczonej na wystawy czasowe stale byli obecni współcześni artyści – malarze, rzeźbiarze, fotograficy, prezentujący swoje prace.

Czytaj więcej
Font Resize