Ogólnopolska konferencja naukowa Bronisław Piłsudski. Etnografia – kolekcjonowanie – muzeum, 5 – 7 listopada
Ogólnopolska konferencja naukowa
Bronisław Piłsudski. Etnografia – kolekcjonowanie – muzeum
5 – 7 listopada 2026
PROGRAM
5 LISTOPADA
Muzeum Palace, oddział Muzeum Tatrzańskiego im. Dra Tytusa Chałubińskiego, ul. Tytusa Chałubińskiego 7, Zakopane
Rejestracja od godz. 8.30
OTWARCIE KONFERENCJI
9.15
Michał Murzyn, dyrektor Muzeum Tatrzańskiego im. Dra Tytusa Chałubińskiego
Obrady konferencyjne
- KONTEKSTY
prowadzenie: prof. dr hab. Mieczysław Rokosz
9.30 – 10.00
dr hab. Anna Król, prof. ASP (Muzeum Manggha), Wioletta Laskowska-Smoczyńska (Muzeum Manggha) – Czy mogę się komuś do czegoś przydać? Zleceniodawca vs zleceniobiorca. Niejasne relacje.
10.00 – 10.30
dr Kinga Nędza-Sikoniowska (Muzeum Tatrzańskie) – Syberioznawcy na Podhalu. Ścieżki naukowej i osobistej relacji Bronisława Piłsudskiego i Wacława Sieroszewskiego
10.30 – 11.00
prof. dr hab. Grażyna Kubica-Heller (Uniwersytet Jagielloński) – Kontakty etnograficzne Bronisława Piłsudskiego w Zakopanem: Bronisław Malinowski, Maria Czaplicka i inni.
11.00 – 11.30
Dla Marii. Powinowactwa z wyboru – Performance Delegowany Anny Baumgart, gramatyka wizualna, dramaturgia i reżyseria – Anna Baumgart, aktorka / performerka – Klara Bielawka DYSKUSJA
PRZERWA
- KOLEKCJONOWANIE
prowadzenie: dr Magdalena Kwiecińska
12.00 – 12.30
dr Marta Skwirowska (Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie) – Kolekcje z zesłania. Słów kilka o Bronisławie Piłsudskim i innych wygnańcach, badaczach oraz ich darach do przedwojennej kolekcji Muzeum Etnograficznego w Warszawie
12.30 – 13.00
Jacek Kukuczka (Muzeum Etnograficzne w Krakowie) – Bronisław Piłsudski – kolekcjoner afrykanista? Przyczynek do biografii
13.00 – 13.30
Anna Kozak (Muzeum Tatrzańskie) – Nowe horyzonty. Kolekcjonerstwo etnograficzne w Muzeum Tatrzańskim w okresie 1912-1914 na tle zbiorów wcześniejszych
13.30 – 14.00
dr Robert Andrzejczyk (Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku) – U Ziuka. Zbiory związane z Bronisławem Piłsudskim w Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku
DYSKUSJA
PRZERWA OBIADOWA
14.30 – 15.30
- ETNOGRAFIA
Prowadzenie: dr hab. Stanisława Trebunia-Staszel, prof. UJ
15.30 – 16.00
prof. dr hab. Jan Święch (Uniwersytet Jagielloński) – Koncepcja pracy naukowej Bronisława Piłsudskiego w Dziale ludoznawczym Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. Wzorzec praktykowany czy punkt odniesienia
16.00 – 16.30
Karolina Zięba (Archiwum Narodowe w Krakowie) – Działalność Bronisława Piłsudskiego na Podtatrzu w kontekście materiałów przechowywanych w Archiwach Państwowych.
16.30 – 17.00
dr Magdalena Kwiecińska (Muzeum Tatrzańskie) – Etnograf w terenie – nowatorskie metody pracy Bronisława Piłsudskiego na Podhalu
DYSKUSJA
***
Fakultatywnie
- Zwiedzanie wystawy plenerowej Bronisława Giżycka / Etnografia. Podhale, Orawa, Spisz, koncepcja merytoryczna i opracowanie: Magdalena Kwiecińska, plac przed Gmachem Głównym Muzeum Tatrzańskiego, ul. Krupówki 10
- Zwiedzanie wystawy plenerowej Bronisław Piłsudski. Etnograf nad etnografów, koncepcja merytoryczna i opracowanie: Magdalena Kwiecińska, lokalizacja: Krupówki górne, przy oczku wodnym
6 LISTOPADA
Muzeum Palace, oddział Muzeum Tatrzańskiego im. Dra Tytusa Chałubińskiego, ul Tytusa Chałubińskiego 7, Zakopane
- DZIEDZICTWO
Prowadzenie: prof. dr hab. Alfred Majewicz
9.30 – 10.00
Katarzyna Nowak (Muzeum Manggha) – Powroty Bronisława Piłsudskiego. Od wystawy do doświadczenia – działania Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.
10.00 – 10.30
dr Jadwiga Rodowicz-Czechowska (Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku) – Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku dla Bronisia, sześć lat działań.
10.30-11.00
Agata Buchholtz (Międzynarodowy Ośrodek Szkolenia i Badań nad Dziedzictwem Kultury w Zagrożeniu) – „Zbiorowa dusza narodu” – pisma Bronisława Piłsudskiego a współczesny wymiar ochrony dziedzictwa kulturowego na czas kryzysu i wojny.
DYSKUSJA
PRZERWA
- INSPIRACJE
Prowadzenie: prof. dr hab. Jan Święch
11.30 – 12.00
dr Lucjan Buchalik (Muzeum Miejskie w Żorach) – „W cieniu” – wystawa ASP Wrocław, czyli drugie życie kolekcji ajnuskiej.
12.00 – 12.30
dr hab. Anna Kołodziejczyk, prof. ASP (Akademia Sztuk Pięknych we Wrocławiu) – dr Daniela Tagowska (Akademia Sztuk Pięknych we Wrocławiu), Między dokumentem a wyobraźnią. Współczesne odczytania badań Bronisława Piłsudskiego
12.30 – 13.00
Marietta Kalinowska-Bujak (Muzeum Miejskie w Żorach) – O projekcie „Muzeum w podróży z Bronisławem Piłsudskim”; opowieść zainspirowana wątkami etnograficznymi z zesłania B. Piłsudskiego – interpretacje
DYSKUSJA
WERNISAŻ
Blisko ludzi. Bronisław Piłsudski i początki etnografii w Zakopanem, kurator: Anna Kozak, Gmach Główny Muzeum Tatrzańskiego, ul. Krupówki 10, godz. 17.00
***
Fakultatywnie
- Zwiedzenie wystawy plenerowej Bronisława Giżycka / Etnografia. Podhale, Orawa, Spisz, koncepcja merytoryczna i opracowanie: Magdalena Kwiecińska, plac przed Gmachem Głównym Muzeum Tatrzańskiego, ul. Krupówki 10
- Zwiedzenie wystawy plenerowej przy Krupówkach, koncepcja merytoryczna i opracowanie: Magdalena Kwiecińska Bronisław Piłsudski. Etnograf nad etnografów, lokalizacja: Krupówki górne, przy oczku wodnym
7 LISTOPADA
Wycieczka śladami Bronisława Piłsudskiego po Podhalu, zbiórka o godz. 9.00 przed budynkiem Muzeum Palace, ul. Chałubińskiego 7 w Zakopanem
Powrót około godz. 13.00
Prowadzenie: Magdalena Kwiecińska, Maciej Krupa
(Lista uczestników wycieczki jest już zamknięta. Kolejna Wycieczka śladami Bronisława Piłsudskiego po Podhalu planowana jest w pierwszym kwartale 2027 roku. Prosimy o śledzenie informacji na stronie internetowej muzeum.)
RADA NAUKOWA KONFERENCJI:
Prof. dr hab. Alfred Majewicz
Prof. dr hab. Mieczysław Rokosz
Prof. dr hab. Jan Święch
Dr hab. Stanisława Trebunia-Staszel, prof. UJ
***
Wydarzenie w ramach obchodów 160. rocznicy urodzin Bronisława Piłsudskiego
Konferencja będzie transmitowana on-line
Patronat honorowy: Burmistrz Miasta Zakopane
Logotypy Muzeów
Anna Baumgart — artystka postkonceptualna, reżyserka i scenografka, doktora sztuki. Jej praktyka artystyczno-badawcza koncentruje się na krytycznej pracy z historią, pamięcią i archiwum oraz na feministycznych sposobach wytwarzania wiedzy. Posługując się filmem, performansem, rzeźbą i instalacją, bada relacje między dokumentem a fikcją, pamięcią indywidualną i zbiorową oraz mechanizmami konstruowania narracji historycznych. Jej prace prezentowane były w najważniejszych instytucjach sztuki w Polsce i za granicą, m.in. w Brooklyn Museum of Art, KW Institute for Contemporary Art w Berlinie, Zachęcie – Narodowej Galerii Sztuki i Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie.