Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem. Otwarte w 1889 roku

WYSTAWA CZASOWA – „W POCZEKALNI. PRZEPROWADZKA” TWÓRCZOŚĆ BOGUSŁAWA BACHORCZYKA I ZBIGNIEWA SAŁAJA 2018

WYSTAWA „W POCZEKALNI. PRZEPROWADZKA”

 

Galeria Sztuki XX wieku w willi Oksza

filia Muzeum Tatrzańskiego

3 marca – 20 maja

 

Polecamy Państwa uwadze najnowszą wystawę Muzeum Tatrzańskiego poświęconą twórczości Bogusława Bachorczyka i Zbigniewa Sałaja „W Poczekalni. Przeprowadzka”, która „przeprowadziła się” do Galerii Sztuki XX wieku w willi Oksza z tarnowskiego BWA, wprost z sal poczekalni Dworca PKP.

Z czarno-białej przestrzeni trafiła do drewnianych pomieszczeń willi, gdzie towarzyszyć będzie przykładom sztuki zakopiańskiej kolonii artystycznej i stylowi zakopiańskiemu.

Podobnie jak człowiek zmieniający dom, wystawa musiała „urządzić się” w nowym miejscu, w drewnianej przestrzeni Okszy. Artyści ponownie zaaranżowali układ prac, dopasowywali do siebie poszczególne elementy, pokazali dzieła w nowym kontekście. Podobnie jak w przypadku poczekalni i tu obiekty weszły w relację z otoczeniem: papierowe (czyli wywodzące się z drewna) rzeźby Zbigniewa Sałaja prowadzą swoisty dialog z drewnianą Okszą, a wieloelementowy zbiór-asamblaż Bogusława Bachorczyka składający się z gromadzonych przez lata rzeczy, obrazów, roślin, fragmentów prac nawiązuje do muzealnych kolekcji zbierających rozmaite przejawy ludzkiej aktywności.

Relacja powstaje także, a może przede wszystkim, między wystawą a odbiorcą. Ekspozycja konkretyzuje się w momencie spotkania z widzem. Budzą się skojarzenia, emocje, pojawia się chęć pozostania z nią na dłużej, uważnego jej oglądania.

Wystawa powstała we współpracy z BWA w Tarnowie i Małopolskiej Fundacji Muzeum Sztuki Współczesnej, kuratorami wystawy są Agnieszka Jankowska-Marzec oraz Julita Dembowska.

Bogusław Bachorczyk (ur. w 1968 w Suchej Beskidzkiej)

Malarz, rzeźbiarz, rysownik, twórca multimedialny, kurator wystaw. Absolwent Wydziału Malarstwa krakowskiej ASP, dyplom uzyskał w pracowni prof. Włodzimierza Kunza w 1998 roku. Obecnie pracuje na stanowisku adiunkta w Katedrze Rysunku Wydziału Malarstwa w macierzystej uczelni. Stypendysta Miasta Norymbergi, laureat Stypendium Józefa Czapskiego (wizyta studyjna we Francji). W swojej twórczości porusza problematykę historii i czasu, tożsamości, indywidualnego odkrywania prywatnej przeszłości. Interesują go kwestie mechanizmów i właściwości pamięci, współczesnych definicji męskości oraz post-batalistyka. Tworzy na styku różnych mediów: malarstwa, rzeźby i fotografii, stosuje bricolage i łączenie technik rzemieślniczych z nowoczesnymi metodami.

Jego dzieła były prezentowane na ponad 50 wystawach indywidualnych i zbiorowych m.in. w Bunkrze Sztuki, Muzeum Narodowym i Muzeum Fotografii w Krakowie, Galerii Zderzak w Krakowie, Galerii Atak w Warszawie, ABC Gallery w Poznaniu, Galerii ASP w Gdańsku, Galerii Labirynt w Lublinie, Bałtyckiej Galerii Sztuki Współczesnej w Słupsku, Muzeum Tatrzańskim w Zakopanem.

Zbigniew Sałaj (ur. w 1961 r. w Inowrocławiu)

Malarz, twórca obiektów i instalacji. Absolwent Wydziału Malarstwa krakowskiej ASP, dyplom uzyskał w pracowni prof. Jana Szancenbacha w 1986 r. Obecnie zatrudniony jako profesor na macierzystym Wydziale, prowadzi Pracownię Interdyscyplinarną. Zajmuje się malarstwem sztalugowym, malarskim enviroment, rysunkiem, obiektami z papieru, obiektami mobilnymi, instalacją, fotografią, sztuką ziemi oraz wideo. Pokrywał wielowarstwowo malarskim wałkiem obrazy i przestrzeń galerii.

Autor ponad 20 wystaw indywidualnych, uczestnik ponad 50 wystaw zbiorowych w kraju i za granicą, obejmujących pokazy malarstwa, rysunku, obiektów papierowych, mobilnych instalacji, fotografii, akcji plenerowych.

Prace artysty znajdują się w zbiorach Małopolskiej Fundacji Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie, Muzeum Narodowego w Krakowie, Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu we Fryburgu (Szwajcaria), Muzeum Miasta Aalst (Belgia), Muzeum Książki w Łodzi, Biblioteki Uniwersytetu Łódzkiego, Fundacji im. Konrada Adenauera (Niemcy), Biblioteki Uniwersytetu w Stanford (USA), Biblioteki San Giovanni w Pesaro (Włochy), Masashino Art University Museum & Library Tokio (Japonia) oraz w zbiorach prywatnych w Polsce, Niemczech, Szwajcarii, Francji, Austrii, Włoszech, Litwie, USA, Belgii, Hiszpanii, Szwecji i Wielkiej Brytanii.

Galeria Sztuki XX wieku w willi Oksza

Historia Okszy wpisana jest w dzieje stylu zakopiańskiego. Willa jest trzecim dziełem Stanisława Witkiewicza, twórcy stylu zakopiańskiego. Jej projekt powstał w latach 1894–1895 dla Bronisławy i Wincentego Korwin-Kossakowskich, o czym świadczy korespondencja Stanisława Witkiewicza z fundatorami. Budynek wznosili góralscy cieśle pod kierunkiem Wojciecha Roja i Jana Obrochty w latach 1895–1896. Podstawą rozpoczęcia prac były plany przygotowane na podstawie szkiców Witkiewicza. Budowę rozpoczęto na wiosnę 1895 r., a zakończono w czerwcu 1896 r. Wykonanie mebli zlecił Kossakowski Kazimierzowi Sieczce.

Po latach, w drugim zeszycie Stylu zakopiańskiego Stanisław Witkiewicz pisząc o kolejnych stylowych willach, twierdził:
Następny dom, Oksza, należący pierwotnie do Kossakowskich, potem do Kęszyckich, był zbudowany na planie również z góry danym. Symetryczny prawie rozkład prowadził do symetrycznego zewnętrznego kształtu. W Okszy znajdują się pyszne, wielkie drzwi wchodowe, których efekt zdobniczy zginął przez oszklenie ganku, stojącego na łuku kamiennym, ganku, do którego wejście stanowią boczne, kręcone schody z piaskowca. Oksza jest najmniej skomplikowanym z nowych zakopiańskich domów. Zużyte w niej były te motywy zdobnicze i konstrukcyjne, które już były wypróbowane w uprzednio postawionych domach, z dodaniem krytych obejść dokoła wschodniej ściany i połączenia galerią z piętrową oficyną stojącą w podwórzu. [S. Witkiewicz: Styl zakopiański. Z. 2: Ciesielstwo. Lwów 1911, s. 11].

W roku 1899 willę zakupił Marcin hr. Kęszycki i zmienił jej nazwę na „Oksza”. Willa była prezentem na srebrne wesele hrabiego i jego żony Heleny. Na jednym z sosrębów (pokój na parterze po północnej stronie salonu) wykonano okolicznościową inskrypcję:
R. P. 1899 d. 7 Lutego odbyło się srebrne wesele Marcina i Heleny z Reyów Kęszyckich.

Niespełna rok po tym wydarzeniu Marcin Kęszycki zmarł, a wdowa po nim mieszkała w Okszy prawdopodobnie do wybuchu I wojny światowej. W 1920 roku willę zakupiło Towarzystwo „Odrodzenie”, założone przez Klarę Jelską, które po przebudowie urządziło tu „Dom Zdrowia dla Uczącej się Młodzieży”. W okresie II wojny światowej do Okszy przeniesiono — wyrzuconą z Kuźnic — Szkołę Gospodarstwa Domowego, która funkcjonowała tu do 1945 roku pod nazwą Szkoła Gospodarcza. Po II wojnie światowej w budynku mieściło się prewentorium dla dzieci i młodzieży. W 1965 r. obiekt został przejęty przez krakowskie władze wojewódzkie, które adaptowały go na dom wypoczynkowy. W 2006 roku, z inicjatywy ówczesnego marszałka województwa małopolskiego Janusza Sepioła, obiekt został przejęty przez Muzeum Tatrzańskie z przeznaczeniem na cele ekspozycyjne. Remont konserwatorski z adaptacją na Galerię Sztuki XX wieku, dofinansowany w ramach Małopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013, przeprowadzono w latach 2008–2010.

W pierwszej połowie 2011 roku w Galerii urządzono pierwszą wystawę zatytułowaną Zakopane – pępek świata. Sztuka pod Giewontem w latach 1880-1939, która została otwarta 15 maja tegoż roku. Scenariusz przygotowała Teresa Jabłońska, a wystawę zaaranżował Marcin Rząsa.

Zbigniew Moździerz

INFORMACJE DLA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI:

DOJAZD DO GALERII

Galeria Sztuki XX wieku w willi Oksza znajduje się w Zakopanem przy ulicy hr. Władysława Zamoyskiego 25. Przy Galerii znajduje się przystanek autobusowy/dla busów pn. Parcele Urzędnicze, gdzie kursują linie:

  • linia 11 Krzeptówki – Rejon Dworców – Cyrhla;
  • linia 14 Harenda – Rejon Dworców – Olcza;
  • busy prywatnych przewoźników kursujące z Rejonu Dworców w kierunku Olczy, Kuźnic i Morskiego Oka.

Możliwe jest zamówienie asystenta dla osób z niepełnosprawnościami, który pomoże dotrzeć do instytucji z najbliższego punktu komunikacyjnego. Więcej informacji udziela Dział Edukacji – e-mail: ekauzal@muzeumtatrzanskie.pl lub telefonicznie: 18 20 152 05, wewn. 16, kom. 533 925 111; możliwy jest kontakt sms-owy.

OTOCZENIE GALERII

Na placu za budynkiem znajdują się miejsca parkingowe oraz miejsca wyznaczone dla osób niepełnosprawnych. Nieznaczne utrudnienia dla osób niepełnosprawnych poruszających się na wózku może sprawić nawierzchnia wyłożona kostką granitową.

Wejście znajduje się od tyłu budynku czyli od parkingu. Do drzwi wejściowych prowadzi pochylnia ok. 9 m długości i 3,6 % nachylenia.

PRZESTRZEŃ W GALERII

Ponieważ budynek ma charakter zabytkowy w drzwiach wejściowych jak i w środku pomiędzy salami wystawowymi umieszczone są progi, które nie są oznaczone kontrastowo. Przy kasie znajduje się szatnia. Na parterze w holu jest toaleta, dostosowana do potrzeb osób niepełnosprawnych ruchowo. Przy wejściu oraz na piętrze znajdują się ławki, na których można odpocząć. Na piętro prowadzą drewniane schody z poręczą. Nie ma windy, co uniemożliwia zwiedzanie piętra (pomieszczeń przeznaczonych na wystawy czasowe) osobom poruszającym się na wózku inwalidzkim.

Wejście prowadzi przez korytarz do holu, po prawej toaleta, po lewej kasa i szatnia. Na parterze, gdzie znajduje się wystawa stała, kierunek zwiedzania zaczyna się od sali za kasą. Z każdej sali jest przejście do kolejnego pomieszczenia. Z ostatniej sali wystawowej korytarzem wracamy do holu, lub po schodach wychodzimy na piętro gdzie znajdują się wystawy czasowe. Układ pomieszczeń na piętrze jest inny niż na parterze – do poszczególnych sal wchodzi się bezpośrednio z korytarza. Sala znajdująca się na końcu korytarza jest przechodnią do dwóch kolejnych pomieszczeń.

Czytaj więcej
Font Resize